W czasie Wendów następujących po wycofaniu się Germanów, znajdował się w miejscowości  wał obronny, jedno z licznych sztucznych wzniesień w okolicach Słupska. Obecnie na tym najwyższym punkcie wioski stoi kościół rzymsko- katolicki pod wezwaniem świętego Józefa. Według przypuszczeń powstanie pierwszego kościoła   w Zagórzycy datuje się na 1284 rok. Odnośnie tej daty źródła wskazują, iż w miejscowości Sageritz (dziś Zagórzyca ) i Freist (dziś Wrzeście) istniał kościół, w którym głoszono kazania w języku niemieckim. Była to prosta konstrukcja drewnianego kościółka powstała prawdopodobnie na bazie pogańskiej świątyni.

Z chwilą objęcia przez księcia Bogusława X w roku 1478 Pomorza Zachodniego natrafiamy na coraz częstsze wzmianki o kościele w Zagórzycy.
W wyniku ugody z 13 listopada 1485 roku, która kończyła konflikt Bogusława X z jego matką księżną Zofią, księżna otrzymała od syna lenno kościelne na Starym Mieści i lenno kościelne we wsi Zagórzyca wraz z posiadłością w Sławnie, daniną ze wsi Zagórzyca, Bruskowo Wielkie i Bukowo. Księżna Zofia została pierwszą patronką i fundatorką kościoła w Zagórzycy.

Pierwszymi wzmiankowanymi z 1485 roku duchownymi kościoła w Zagórzycy byli dwaj kapłani: Andreas Clemantis i Gottfried Beneke. Wizytacja kościelna
z 1535 roku była pierwszą wizytacja kościoła ewangelickiego na tych terenach. Wiązała się z synodem w Słupsku, który obejmował 32 parafie w trzech okręgach.

W 1710 roku podczas synodu słupskiego natrafiamy na wzmiankę dotyczącą przynależności kościelnej parafii w Zagórzycy. Synod stwierdza, że do dystryktu niemieckiego należy kościół główny miasta Słupsk i 15 dalszych parafii w tym parafia w Zagórzycy. Do parafii w Zagórzycy w tym okresie, której proboszczem był Michel Geers należały miejscowości: Damerow (Dąbrowa), Mahnwitz (Mianowice), Deutsch Karstniz (Karzniczka).

Z listu Paula Loll dowiadujemy się, że około 1820 roku drewniany kościół spłonął, a przyczyną spalenia było uderzenie pioruna podczas strasznej burzy.

W latach 1830-1844 powstawał dzisiejszy kościół „ze skał” (po części z kamienia wykorzystanego wcześniej do budowy zamku warownego). Była to kościelna nawa bez wieży. Dopiero 70 lat później, w 1903 r. dobudowano wieżę kościelną.

W 1936 roku parafia w Zagórzycy liczyła 1980 wiernych z 7 miejscowości: Sageritz- 499 wiernych, Alt- Damerow- 385 wiernych, Karstniz- 291 wiernych, Ludwigslust- 172 wiernych, Papritzfelde- 95 wiernych, Manhwitz- 232 wiernych, Neu- Damerow (Domaradz) – 175 wiernych.   Według Karla Pagla w 1940 roku kościół w Zagórzycy obsługiwał 2000 wiernych wyznania ewangelickiego.  Ciekawostką jest to, że w tym okresie w Sageritz była jedna osoba wyznania katolickiego.


materiał opracowany przez Szkołę Podstawową w Zagórzycy.

Źródła:

  1. E. Rzetelszka- Feleszko, J. Duma, Dawne słowiańskie nazwy miejscowe Pomorza Szczecińskiego, Warszawa 1991.
  2. K. F. Wenzlaff, Gemeinde Sageritz Landreis Stolp – Berichte und Sammlungen, Hademarschen 1999.
  3. W. Łysiak, Grody, zamki, kościoły. Legendy i podania z Pomorza Zachodniego.
  4. K.H.Pagel, Der Landskreis Stolp in Pommern, Lubeck 1989.
  5. Z.Machura, Z ziemi włoskiej do Słupska. Opowieść legionowa, Słupsk 2003.
  6. Z.Pawłowski, Dzieje parafii katolickiej pod wezwaniem świętego Józefa w Zagórzycy w latach 1951- 2008.