kaszubska: Starô Dãbrowa,  niemiecki: Damerow, Damerowe (1304-1309), Damberowe (1315), Alt Damerow.

Wieś w gminie Damnica. W czasach pruskich była ona jedną z 18 wsi królewskich, podlegającą pod urząd w Słupsku (Stolp). Według Brüggemann’a w roku 1784 w Starej Dąbrowie mieszkało dziesięciu chłopów, zwierzchnik wiejskiej społeczności, który jednocześnie pełnił funkcję królewskiego strażnika leśnego, czterech wolnych gospodarzy – osadników na folwarku, dwóch chłopów małorolnych – łącznie istniało tam trzynaście ognisk domowych.

Rolnictwo i działalność gospodarcza:

W 1939 r. w Starej Dąbrowie były 63 gospodarstwa rolne, w tym:
– 44 o powierzchni od 0,5 do 5 ha,
– 4 od 5 do 10 ha,
– 13 od 10 do 20 ha,
– 2 powyżej 20 ha.
Przemysł i rzemiosło były tu słabo rozwinięte. Według księgi adresowej Rzeszy w latach 1941/42 we wsi funkcjonowała Kasa Oszczędnościowo-Pożyczkowa oraz karczma Karla Birr. Znajdowały się tutaj piekarnia i sklep kolonialny należące do Otto Lorbass′a (Lehrbass). Swoją działalność prowadzili tu również: kowal Willi Heratsh, szewcy Paul Hingst i Albert Nitz, kołodziej Albert Kristkeitz oraz rzeźnicy Paul Daske i Werner Daske. We wsi mieszkała również akuszerka – Anna Heratsch.

Kościół

Mieszkańcy wsi byli wyznania ewangelickiego i należeli do parafii w Zagórzycy, a tym samym do okręgu kościelnego Słupsk Stare Miasto (Stolp-Altstadt).
Ze względu na dużą odległość do kościoła w Zagórzycy (około 6 km) msze dla starszych mieszkańców odprawiano w miejscowej szkole. Często było to tylko czytanie pisma świętego przez nauczyciela.

Szkoła

W Starej Dąbrowie funkcjonowała dwustopniowa szkoła powszechna (1932) z dwoma nauczycielami. Do szkoły uczęszczało wówczas 72 uczniów. Nauczycielami byli: Buhrke, Thonis, Strelow oraz Erich Vangerow.

 

Ostatnie dni wojny

W pierwszych dniach marca 1945 r. Stara Dąbrowa była zapełniona uchodźcami z Prus Wschodnich i Prus Zachodnich. Sami mieszkańcy również byli przygotowani do ewakuacji, lecz nie było nikogo, kto mógłby wydać rozkaz do opuszczenia miejscowości. 8 marca radzieckie kolumny pancerne zajęły wieś, po drodze rozjeżdżając wielokilometrowe tabory uciekinierów. Kilka zagród w Starej Dąbrowie zostało ostrzelanych z czołgów. Piekarz Otto Lorbass (Lehrbass) z obawy przed Rosjanami wraz z żoną, synową i jej córką, a także innymi mieszkańcami wsi (łącznie 12 osób) odebrało sobie życie w ostatnim gospodarstwie od stron Łebienia. Rosjanie pozostali w Starej Dąbrowie do końca 1945 r. Po przejęciu wsi przez Polaków nastąpiły deportacje jej niemieckich mieszkańców za Odrę. Podczas II wojny światowej zginęło: 32 mieszkańców, 34 zaginęło, a 25 poległo w szeregach armii niemieckiej.

W latach 1945-1954 – siedziba gminy Stara Dąbrowa.

 

 

Materiał opracowany przez ZS w Damnicy